LEIAR:  Psykiske  lidingar  blir  aldri  fancy

Foto: Colourbox

LEIAR: Psykiske lidingar blir aldri fancy

av Esther Moe

På mange måtar er samfunnet blitt opnare, ting ein knapt før kunna hinta til, er stovereine temaer. Det gjeld også det som har å gjera med vår psykiske helse og dei sjukdommane og belastningane som ikkje viser på oss. Det som er vanskeleg å setja ord på, det som er vanskeleg å forklara og å snakka om. Vanskane som er usynlege, men som likevel er sterke krefter som i ytste konsekvens kan truga livet vårt.

Samtidig som terskelen er blitt lågare for å snakka om angst, einsemd og sjølvmord, noko mange gjennom livet blir råka av, anten direkte eller indirekte, er det kanskje ikkje blitt enklare for den som er midt i det.

Den nye openheiten har også skapt ein marknad for krisehistorier der kjende menneskes problem og nedturar blir pakka og selt i glossy innpakning der lite liknar på noko som har med angst å gjera. Sjølvutleverande bloggar kan vera nærgåande som berre det, men den som byr på seg sjølv har kontroll og regi over si historie og kan fortelja den når og på den måten ein sjølv vil. Det kan sjølvsagt ha sin misjon, men det er eit ganske anna landskap enn det å vandra rundt i eit gjennomsiktig nærmiljø når ein ikkje kjenner seg i orden. Når botnlaus sorg råkar, når depresjonsmørkret rår, når det kjennest tomt å smila eller når ein berre kjenner seg som ein framand fugl og utanfor alle sirklar.

Då er det ikkje lett å stiva opp maska og surra rundt på butikken. For verken einsemd eller angst eller anna psykisk trøbbel, vil nokosinne bli fancy, uansett kor mange kampanjar og kjendis-intervju som blir lansert og publisert og uansett kor galgenhumoristisk det kan bli snakka om i raude sofaer i snakke-show på fredagskvelden.

Når me er sårbare, treng me trøyst og varme. Eit godt blikk, ei hand på armen i forbifarten lindrar godt og gjer bygderommet vårt varmare.

Finnøybuen Oddvar Vignes som denne veka var i Suldal og snakka om sjølvmord og som du kan møta i dagens avis har ein bodskap som både er vidunderleg og forpliktande når det gjeld det å møta menneske som av ein eller annan grunn gjennomlever tunge tider.

Det er alltid betre å gjera noko enn å la vera. Det er allltid betre å seia noko enn å halda komplett kjeft.

Me sansar kvarandre der me stryk forbi kvarandre, det kostar ingenting ekstra å stråla varmt i staden for kaldt.