– Større enn me kunne drøymt om

Rainer Speth har travle kontordagar med å skapa eit lokalt hydrogen-eventyr på Jelsa.

Norsk H2 på Jelsa:

– Større enn me kunne drøymt om

av Nora Bogetvedt Jenssen

Rainer Speth smiler breitt bak skrivebordet. Han ser føre seg at grøn hydrogenproduksjon i den gamle tønnefabrikken på Jelsa kan komma til å sysselsetja opp mot 40 personar. Det kan bli realiteten etter fem til ti års full drift.

Først og størst
Planen er at anlegget skal vera klart til å produsera grøn hydrogen med ein kapasitet på 10 MW i starten av 2020. Med det vil Jelsa husa verdas første og største produksjon av grøn hydrogen med fornybar vasskraft.
– Det har tatt heilt av, og prosjektet er nå større enn me nokon gong kunne drøymt om. Eg klyp meg i armen og lurer på om det kan vera sant!
Hydrogenet frå Jelsa skal i all hovudsak skipast ut frå djupvasskaien i store skip og eksporterast til Europa. Der skal det brukast som drivstoff i bilar, bussar, båtar og tog.

Bratt læringskurve
Sidan nyttår har Speth vore tilsett som dagleg leiar i Norsk H2. Han har permisjon frå jobben sin som førstekonsulent i NAV, der han har jobba med sjukepengar.
– Ja, læringskurven har vore rimeleg bratt, det har vore og er mykje å setja seg inn i. Speth ler.
– Om ikkje lenge skal eg til Stavanger og halda føredrag om grøn hydrogen på fagdagen til Stavanger offshore tekniske skole.

På engelsk og tysk
Han fortel engasjert om det grøne hydrogenet og om all den entusiasmen han møter i kontakt med fagmiljø og investorar både i inn- og utland. 65-åringen kunne vore pensjonist og funne roen heime i sofa-kroken, men ein høyrer tydeleg at det ikkje er aktuelt. I staden går det i kontraktar og avtalar om levering av utstyr, og arbeidsspråket er engelsk og tysk.
– Her er eg med og skaper noko stort for kommunen, seier han og vedgår at det til tider både er overveldande og litt skremmande.

Frå ein baguette til leiarstolen
Det heile starta i august 2016. I lunsjpausen stakk han innom Fargeriet for å handla seg ein baguette. Mens han venta på servering, overhøyrde han ein gjeng tyskarar som sat og diskuterte kva dei skulle bruka feriedagane i Suldal til.
Politikaren og Suldalspatrioten var ikkje sein om å ta kontakt og komma med råd. Han snakka fram ein rundtur i heia og besøk til kraftanlegga der. Ein av tyskarane var særs interessert.

På jakt etter lokasjonar
Dagen etter blei det nytt møte med den kraftinteresserte tyskaren. Det viste seg at han og firmaet hans i Tyskland var på jakt etter plassar å produsera stabil grøn kraft.
Her er det berre til å selja inn kraftkommunen Suldal, tenkte Speth og fortalde om Jelsa, djupvasskaien og den nedlagde tønnefabrikken. Dagen etter var det duka for endå eit møte. Nå fekk tyskaren treffa både ordføraren og rådmannen, og sidan den gong har det balla på seg.

Etablerer seg i Norge
Norsk H2 AS blei stifta eitt år seinare i juli 2017 og er eit dotterselskap av tyske
Hy2gen AG. Frå sommaren 2016 til selskapet vart stifta, blei det fleire suldalsturar på dei tyske fagfolka, både for å sjå på anlegget på Jelsa og på kraftanlegga i kommunen. Dei har møtt kommuneleiinga, Suldal Vekst, Innovasjon Norge, fylkesordføraren og ulike bedriftsleiarar.
– Noko av det dei har vore mest imponerte over, er den korte vegen til dei som sit og bestemmer. Det er dei ikkje vane med frå heimlandet, fortel Speth og vil samtidig skryta over ein kommune som har vore veldig imøtekommande og hjelpsam i prosessen.

Ei løysing for framtida
Både Speth og dei andre i Norsk H2 er sikre på at grøn hydrogen er ei løysing for framtida, og at dei som er først til å tenkja stort, vil vera dei som kontrollerer den grøne marknaden i framtida.
Og først er altså Suldal og Jelsa. Alt til sommaren startar tilrettelegginga av eigedomen på Jelsa, og fram til anlegget er klart for produksjon, ser Speth føre seg at dei vil trengja seks til åtte tilsette på Tønneneset.